Przekaż 1,5 % Twojego podatku na wsparcie działalności ZUL. Nr KRS 0000682444

The beginnings of the idea

In February 2017, the idea of ​​establishing the West Pomeranian Folk High School was born, as a private institution dedicated primarily to adults living in rural areas. Due to its proximity to the Federal Republic of Germany, the organizers intend to dedicate a significant portion of the facility’s activities to teaching German (for Poles) and Polish (for Germans), thus fostering broadly understood intercultural exchange.

Inspiration and model

The founders of the West Pomeranian Folk High School (WPHU) took the German Heimvolkshochschule (People’s Universities) as a role model for adults. The initiators of the idea envision ZUL as a kind of intercultural center, organizing both long-term (two-year) and short-term (weekend) courses. They also plan to organize exhibitions, openings, workshops, training sessions, and initiatives that integrate the local community (with both ZUL’s immediate neighbors and German friends in mind).

Development and achievements

The first courses began after the West Pomeranian Folk University (located in the Dobra Szczecińska commune) was adapted in March 2018. The Folk University in Mierzyn is the first to be established in the West Pomeranian Voivodeship and the first in western Poland. Despite its short history, it is the fifth Folk University established in post-war Poland.

Nationwide impact

The West Pomeranian Folk High School is a foundation. Its founders actively participate in meetings of the National Folk High School Network and in the development of the Folk High School Support Program, developed in cooperation with the Ministry of Culture and National Heritage. They also undertake study visits to similar institutions in Poland, Germany, and Denmark.

Our mission and values

We focus on practical education, close to people and their everyday challenges. We prioritize participants’ empowerment, developing personal and professional competencies, and building bridges between cultures and generations.

We treat each project as an opportunity to make a real difference in the lives of participants and their communities.

Meet our staff

W historii polskiej oświaty zachodzi pewna trudność jeśli chodzi o określenie konkretnej daty (a w tym i pierwszej placówki) powstania pierwszej instytucji funkcjonującej w oparciu o pedagogię Grundtviga. Uwagę na ten fakt zwraca również Tomasz Maliszewski, który w swoich rozlicznych tekstach rozważa odpowiedź na pytanie o to „jak daleko, jak głęboko w historię można sięgać, aby poszukiwać czy to instytucji społecznych lub innych zorganizowanych form działalności edukacyjnej, czy też rodzimych rozważań teoretycznych odpowiadających genetycznym założeniom idei, którą uosabia związek frazeologiczny uniwersytet ludowy?”. Podążając za tokiem myślowym Maliszewskiego warto by się zastanowić czy mówiąc o zaistnieniu koncepcji Szkoły dla Życia w Polsce należy podawać datę utworzenia Uniwersytetu Ludowego w Dalkach (1921 rok) przez księdza Antoniego Ludwiczaka, czy może raczej utworzonego w 1924 roku Uniwersytetu Ludowego w Szycach przez Ignacego Solarza, a może właściwiej byłoby sięgnąć nieco dalej i spostrzec, że dużo z koncepcji Grundtviga odnajdujemy w Naszym ojczystym Pszczelinie, gdzie Jadwiga Dziubińska w 1900 roku utworzyła Fermę Ogrodniczą dla dorosłych. Trudno jest jednoznacznie przyjąć, która z tych placówek zasługuje na miano pierwszego polskiego uniwersytetu ludowego. W mojej ocenie (ale także i innych badaczy uniwersytetów ludowych w Polsce) we wszystkich trzech wymienionych placówkach realizowano pedagogię Grundtviga, a zatem uznać można, iż pierwszym uniwersytetem ludowym w Polsce – choć nie noszącym takiej nazwy – będzie Farma Ogrodnicza prowadzona w mazowieckim Pszczelinie. To właśnie tam Jadwiga Dziubińska prowadziła placówkę, której konspiracyjnym celem „miało być jednak nie tylko przygotowanie słuchaczy do nowoczesnego gospodarowania na roli, ale także zaszczepienie w nich ducha społecznikowskiego i wychowanie przyszłych liderów społeczności lokalnej”. Działalność tej placówki, ale także kliku innych powołanych w kolejnych latach w Kruszynku, Sokołówku, Gołotczyźnie, Krasieninie oraz Bratnem (za: Maliszewski 2003), przerwał wybuch II Wojny Światowej. Od tego momentu losy polskich uniwersytetów ludowych bywały różne, jednak już zawsze (w mniejszej lub większej liczbie) były/są one obecne w historii oświaty osób dorosłych w Polsce.  

Sięgając do ujęcia tradycyjnego Szkół dla Życia należy rozpocząć od przybliżenia wybitnej postaci Mikołaja Fryderyka Seweryna Grundtviga.

Duńczyka, który w toku swoich prac i analiz stworzył koncepcję uniwersytetu ludowego, jako placówki dla dorosłych mieszkańców wsi, „która by ich przygotowała do udziału w sprawach społecznych”. Grundtvig był duńskim teologiem i kapłanem, ale także filozofem, historykiem, poetą, pedagogiem i szanowanym działaczem społecznym. Pracował nad koncepcją Szkoły dla Życiaprzez okres blisko dwudziestu lat. Kiedy projekt szkoły dla ludu został zakończony, a decyzja Króla Christiana VIII o utworzeniu pierwszej wszechnicy – po kilkuletniej „walce” z opozycją – w końcu została ogłoszona odpowiednim dekretem, to nagła śmierć Króla przekreśliła możliwość wdrożenia w życie projektu grundtvigiańskiego.

Zawirowania historyczno-polityczne spowodowały, iż pierwszą szkołą ludową w pełni realizującą (ale nie od początku powstania) założenia ideowe M.F.S. Grundtviga był uniwersytet ludowy (Folkehojskole) w Ryslinge, w którym nauczano ubogich rolników, a jego założycielem był Krystian Kold (1816-1870). Był to moment przełomowy w historii uniwersytetów ludowych w Danii, które zyskały w krótkim czasie dużą popularność. Idea Szkoły dla Życia dość szybko „wyemigrowała” także do innych krajów, gdzie również cieszyła się niebagatelną popularnością.

  • „żywe słowo”
  • „wspólny pobyt przy wspólnym stole”
  • Praca słuchaczy na rzecz uniwersytetu ludowego
  • Wspólna organizacja czasu wolnego
  • Praca w projektach
  • Samokształcenie
  • Atmosfera współdziałania i współpartnerstwa
  • Praca w grupach
  • Nauka poprzez praktykę  
  1. Promowanie dojrzałego patriotyzmu przy jednoczesnym poszanowaniu dla odmienności,
  2. Promowanie edukacji obywatelskiej i budowanie społeczeństwa obywatelskiego,
  3. Podejmowania na rzecz jednostek wykluczonych,
  4. Realizacja zadań o charakterze kulturalnym,
  5. Wsparcie w rozwoju ruchu samokształceniowego i autorskiej twórczości artystyczno-kulturalnej,
  6. Rozwijanie kompetencji kluczowych,
  7. Prowadzenie edukacji zawodowej w wybranych kierunkach z wykorzystaniem holistycznego podejścia do jednostki i jej potrzeb,
  8. Propagowanie idei zrównoważonego rozwoju społeczno-gospodarczego,
  9. Organizacja czasu wolnego,
  10. Przygotowanie do rozumienia i akceptacji zmian cywilizacyjnych (za: Maliszewski 2016).

Używamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.

Skip to content